http://www.friesemeren.com/nieuw/index.php?iRubrikID=3196

LANGWEER

Karakteristiek watersportdorp met een rijke historie

GESCHIEDENIS
Langweer is een oud dorp met een rijke historie. Uit het archief van het bisdom Utrecht blijkt dat het al in 1256 als dorp bestond.
De naam Langweer kan goed worden verklaard uit de Friese naam van het dorp: Langwar. "War" is namelijk een oud Fries woord voor "perceel land". Langwar duidt dan ook op de langgerekte percelen land, die vroeger vanaf de oevers van het meer Langweerder Wielen landinwaarts liepen.
Vele adellijke families hadden vroeger hun residentie in Langweer. De Osinga State - een groot herenhuis - stamt oorspronkelijk uit het begin van de zeventiende eeuw en werd vroeger door de plaatselijke bevolking "het slot" genoemd. Het werd in de jaren 1939-1940 herbouwd op de oude fundamenten in de stijl van de oude state als gemeentehuis van de voormalige gemeente Doniawerstal. Langweer was eeuwenlang de hoofdplaats van deze gemeente. Ook de voormalige Douma State, die in 1845 werd afgebroken en deels weer opgebouwd als de herberg "Het Wapen van Friesland" bij Spannenburg, was een "huis van stand".

BEZIENSWAARDIGHEDEN EN CULTUUR
Een bezoek aan het oude centrum van Langweer, dat als beschermd dorpsgezicht is aangemerkt, loont zeer beslist de moeite. De eeuwenoude lindebomen, de oude steegjes en de fraaie historische gevels zijn karakteristiek voor dit dorp.
De plaatselijke Nederlands Hervormde Kerk stamt uit 1777. Het historische interieur bevat onder meer een preekstoel uit 1684 (uit een vorige kerk) en een fraai orgel uit 1784.
De zwaan is het belangrijkste beeldmerk van Langweer. Nog in 1960 bepaalde de Hoge Raad dat aan de Osinga State het recht van de zwanenjacht is verbonden. De zwaan komt dan ook voor in het dorpswapen. Zowel de torenspits als het achterschip van de hiervoor genoemde kerk worden gesierd door een zwaan (in plaats van de gebruikelijke haan) resp. een windvaan met drie zwaantjes.
De Sweachmermolen is een koren- en poldermolen uit 1782, die tegenwoordig als zomerverblijf dienst doet.

ACTIVITEITEN
In Langweer worden gedurende het seizoen diverse zeilwedstrijden georganiseerd met als absoluut hoogtepunt het SKS Skūtsjesilen met één wedstrijddag op de Langweerder Wielen. Omdat het dorp zich ook door de ligging aan dat meer heeft ontwikkeld tot een echt watersportcentrum, heerst er gedurende het gehele zomerseizoen een gezellige drukte.
In juli vindt er ook een traditionele ringrijderij plaats met paard en aanspanning.


Langweer / Osinga State

Osinga State
Oasingaleane 17
8525 EL Langweer

Oorspronkelijk stamt deze state uit het begin van de 17e eeuw en werd door de Langweerders vroeger "het slot" genoemd.
De in deze streek legendarische Johan Vegilin van Claerbergen, die van 1722 tot 1772 grietman (burgemeester) was van deze streek, had er zijn domicilie. Daarna hebben er vele adellijke families gewoond totdat de laatste, de grietman Schelte Hessel Roorda van Eijsinga, zich in 1829 op de bovenverdieping van de state van het leven benam. Daarop verliet de familie de state en keerde pas in 1860 weer terug. Dat het vertrek nogal overijld was geweest, bleek uit het feit dat bij terugkeer alles net zo werd aangetroffen als het was achtergelaten: kledingstukken her en der en de kopjes stonden nog op tafel!
Aan het einde van de 19e eeuw werd er veel afgebroken en verbouwd, waardoor de state uiteindelijk degradeerde tot vier arbeiderswoningen. Het huidige Osinga State is dan ook niet het originele gebouw, maar is in 1939-1940 gebouwd op de oude fundamenten. Overigens wel geheel in de trant van de oude state als gemeentehuis van de voormalige gemeente Doniawerstal, waarvan Langweer eeuwenlang de hoofdplaats is geweest. Dat bleef zo tot de in 1984 doorgevoerde gemeentelijke herindeling. Tegenwoordig wordt de state door particulieren bewoond en is daarom niet te bezichtigen.
De bij de state gelegen monumentale boerderij aan de Buorren nr. 1 was vroeger de orangerie van Osinga State. De bewoners van de state brachten hier vroeger in de winter hun uitheemse bloemen en planten onder, welke in de zomer de slottuin sierden.