School te Longerhouw

De Schoolmeesters 

De meesters woonden te Longerhouw in het huis nr. 5

(zie ook school van Schettens)

Jacob Lamminga 1831 tot ong. 1835 naar Makkum
S. Deinum in 1838  
G.A. Langhout in 1843  
Douwe Wiebes Koopmans 1846-1849  
Jan Sjoerds de Jong 1849-1861 Naar Makkum verhuisd

Hieronder is overgenomen uit 'Geakunde Wunseradiel'.

Der hat yn Longerhou ek in skoalle west. Yn 'e 17de en 18de ieu wie dat noch net it gefal. Sannes dielt mei, dat yn dy tiid de Skettenser master fan de tsjerke to Longerhou f 7 krige foar it foarlezen yn 'e Longerhouster tsjerke. As dat sa'n 50 kear yn 't jier barde, wie it dus noch gjin 3 sturen eltse kear ! Mar om 1830 hinne bigounen de Longerhousters to prakkesearjen om "de deliberen over het beroepen van een bijzonderen onderwijzer voor hun dorp". Der is doe noch neat fan kommen.
Wiene de hege hearen net hielendal gerest oer dat "bijzondere"? Yn 1842 freget de skoalopsjenner oant it gritenijbistjur, oft der yn Longerhou it ien of oar op priemmen stiet, mar de grytman wit fan neat. Dochs docht it bliken, dat der plannen binne en Deputearre Steaten sizze, dat der neat fan komme kin. Der is yn Longerhou in underwizer, dy't bern thus underwiis jowt, mar de skoalopsjenner kin dat net goed krije en it gefolch is, dat Deputearren yn 1846 forgunning jowe om in skoalle to bigjinnen op proef foar 10 jier. Douwe Wiebes Koopmans wurdt dan oansteld as master, mar nei 3 jier hie hy der al genoch fan. Hy kriget noch in opfolger, Jan Sjoerds de Jong, mar yn 1861 gyng dy nei Makkum werom, der't er ek weikommen wie, om't it skoaltsje fan Longerhou sletten waerd. De bern koene wer nei Skettens. Folle learlingen hiene de beide masters ek net hawn, hwant yn in advertinsje, der't foar de iepening in master yn frege waerd stie: "een onderwijzer, ongehuwd, alsmede tot de waarneming der posten van koster en voorzanger bij de Hervormde gemeente, op een jaarwedde van f 175 van de kerk benevens vrije woning (mar sunder wiif) en het schoolgeld van 16 leerlingen".
Yn dy advertinsje van 1842 is noch sprake fan in bisundere skoalle. Hwerom't de master net troud weze mocht, wylst der wol in hus wie, is my net dudlik. Men kin net best oannimme, dat ien of mear tsjerkfaden dochters hiene, dy't hja wol kwyt woene.In master wie doe noch to min foar in boeredochter. Yn elts gefal: de skoalle hat de 10 jier "op proeve" net lang oerlibbe.

 

http://members.chello.nl/j.groot90/
Hoewel hij het in Makkum goed naar zijn zin had moest hij er als provisioneel onderwijzer toch rekening mee houden dat hij er niet kon blijven. Het was al heel bijzonder dat men zo lang wachtte met het aanstellen van een bevoegd onderwijzer. Bovendien had hij in 1834 de voor de school nog de benodigde tweede rang nog niet. Daarom solliciteert hij regelmatig zoals in 1834 naar de vacature aan de school te Wier. Later herinnert hij zich dat een van de opgaven de vraag was: `Hoe zoudt gij een tamelijk grooten knaap aanspreken, die zich opzettelijk aan leugen heeft schuldig gemaakt?' Voor een jongeman met de betrekkelijke lengte van Dijkstra voorwaar geen onbelangrijk vraagstuk. In 1834 ook, wordt de procedure voor de aanstelling van een nieuwe onderwijzer aan de school te Makkum in werking gesteld. Het vergelijkend examen wordt uitgesteld naar het voorjaar van 1835 en tegen die tijd is Dijkstra in het bezit van de minimaal vereiste tweede rang. Hoewel de uiterste datum van inschrijving al lang voorbij is doet Dijkstra op, aandrang van `veel Makkumers, waar onder een lid van den Raad', alsnog een poging om tot de sollicitatie toegelaten te worden. Hij moet daarvoor naar het gemeentehuis te Bolsward. Daar ontmoet hij de pasbenoemde burgemeester Van Swinderen die hem persoonlijk te kennen geeft geen bezwaar tegen zijn deelneming te hebben. Geheel objectief schijnt de aanstellingsprocedure niet gegaan te zijn. Dijkstra schrijft over een reeds voor de aanvang van het examen `gepraedestineerde opvolger` die kennelijk een beschermeling van de gemeentesecretaris C. Binkes was. Deze Binkes was volgens Dijkstra ` zoowat doen en laten' van de gemeente. In de Raad stoot Binkes echter nog op heftige tegenstand van een aantal leden, maar uiteindelijk wordt toch de onderwijzer uit Longerhouw, J. Lamminga, aangesteld. Dit hadden de inwoners van Longerhouw volgens Dijkstra een jaar eerder al voorspeld!  Van het raadslid en voornaam Makkumer Tichelaar krijgt Dijkstra na afloop van het examen nog de troostende en opbeurende opmerking toegedaan :`(ik) hie nooit tocht dat Master Diekstra se knap wie.` De jonge Dijkstra moet dus naar elders zien om zich in het onderwijs een bestaan op te bouwen.